Yapay zekâ sınıfa girerken

Teknoloji hayatımızın her alanını değiştiriyor. Eğitim de bu değişimin dışında değil. Özellikle Z kuşağı için yapay zekâ, sanal gerçeklik ve dijital öğrenme araçları artık geleceğin teknolojileri olmaktan çıkıp günlük hayatın bir parçası haline geliyor.

Kaspersky’nin araştırması da bu değişimin eğitim alanında ne kadar hızlı hissedildiğini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre Z kuşağının yüzde 18’i, geleceğin en umut vadeden teknolojileri arasında kişiselleştirilmiş yapay zekâ destekli öğretmenleri görüyor. Bu oran, araştırmaya katılan diğer kuşakların ortalamasının üzerinde.

Yine Z kuşağının yüzde 14’ü, yapay zekâ asistanlarının kullanıldığı sanal ve artırılmış gerçeklik sınıflarını gelecek açısından önemli görüyor. Genel katılımcı ortalaması ise yüzde 12.

Asıl dikkat çekici nokta ise teknolojinin öğrencilerin eğitim hayatındaki yerinin şimdiden ne kadar büyüdüğü. Z kuşağındaki katılımcıların yüzde 68’i, son beş yılda eğitim hayatlarında teknolojinin çok daha fazla kullanılmaya başlandığını söylüyor. Diğer kuşaklarda bu oran yüzde 55 seviyesinde.

Bu tablo bize aslında geleceğin sınıfının yavaş yavaş bugünden şekillendiğini gösteriyor.

Öğretmenin yerini alır mı?

Yapay zekâ eğitimde önemli fırsatlar sunuyor. Öğrenci anlamadığı bir konuyu tekrar tekrar sorabiliyor, kendi hızında çalışabiliyor ve kişiselleştirilmiş açıklamalar alabiliyor. Sanal gerçeklik uygulamaları sayesinde dersler daha etkileşimli hale gelebiliyor.

Ancak burada önemli bir soru var: Yapay zekâ öğretmenin yerini alabilir mi?

Bence eğitimde asıl mesele bu soruya evet ya da hayır demekten çok, teknolojiyi nasıl kullanacağımızı doğru belirlemek.

Çünkü eğitim yalnızca bilgi aktarmaktan ibaret değil. Bir öğretmenin öğrencisini tanıması, onun davranışlarını gözlemlemesi, ihtiyaç duyduğu anda destek olması ve bazen tek bir cümleyle öğrencisine cesaret vermesi teknolojiyle kolayca karşılanabilecek bir durum değil.

Yapay zekâ güçlü bir yardımcı olabilir. Ancak öğretmenin rehberliği, insan ilişkileri ve öğrencinin kendi düşünme becerisi eğitim sürecinin merkezinde kalmalı.

Bilgiye ulaşmak yetmiyor

Yapay zekânın yaygınlaşmasıyla birlikte öğrencilerin bilgiye ulaşması artık çok daha kolay. Fakat kolay ulaşılabilen her bilgi doğru olmayabilir.

Yapay zekâ zaman zaman yanlış bilgi verebilir, eski bilgileri kullanabilir veya bir konuyu eksik değerlendirebilir. Bu nedenle öğrencilerin karşılarına çıkan her cevabı doğru kabul etmek yerine, bilgiyi farklı ve güvenilir kaynaklardan kontrol etmeyi öğrenmesi gerekiyor.

Belki de geleceğin eğitiminde en önemli derslerden biri tam olarak bu olacak: Bilgiyi bulmak kadar, doğru bilgiyi yanlıştan ayırabilmek.

Çocukların verileri de korunmalı

Yapay zekâ kullanılırken üzerinde durulması gereken bir başka konu ise kişisel veriler.

Öğrenciler kullandıkları dijital platformlara hangi bilgileri verdiklerini bilmeli. Kişisel bilgilerin, fotoğrafların, okul bilgilerinin veya başka özel verilerin gelişigüzel paylaşılmaması gerekiyor.

Çünkü teknoloji geliştikçe dijital güvenlik de eğitimin bir parçası haline geliyor.

Geleceğin sınıfı nasıl olacak?

Bundan birkaç yıl sonra sınıflarda yapay zekâ destekli öğretmen yardımcılarını, sanal gerçeklik uygulamalarını ve öğrencinin seviyesine göre şekillenen dijital dersleri çok daha fazla görebiliriz.

Fakat geleceğin sınıfını yalnızca teknoloji belirlememeli.

Çocukların soru sormayı, düşünmeyi, araştırmayı, tartışmayı ve kendi kararlarını verebilmeyi öğrenmesi de en az teknoloji kadar önemli.

Yapay zekâ bize daha hızlı bilgi verebilir. Ancak ne düşüneceğimize değil, nasıl düşüneceğimize yine insanların karar vermesi gerekiyor.

Belki de geleceğin eğitimindeki en büyük başarı, yapay zekâyı sınıfa sokmak değil; onu doğru yerde kullanırken insanı ve öğretmeni sınıfın merkezinde tutabilmek olacak.